Τι είναι η χαρτογράφηση, με απλά λόγια

Αν δεν έχετε ιδιαίτερη σχέση με τα αυτοκίνητα, οι λέξεις «χαρτογράφηση», «chiptuning» ή «Stage 1» μπορεί να ακούγονται μπερδεμένες. Δεν χρειάζεται να είστε μηχανικός για να καταλάβετε τι γίνεται. Ας το πάρουμε από την αρχή.

Ο «εγκέφαλος» του αυτοκινήτου

Κάθε σύγχρονο αυτοκίνητο έχει έναν μικρό υπολογιστή που ελέγχει τον κινητήρα. Τον λέμε εγκέφαλο ή ECU. Χιλιάδες φορές το δευτερόλεπτο αποφασίζει πόσο καύσιμο θα ψεκαστεί, πόσος αέρας θα μπει και, στους κινητήρες με τουρμπίνα, πόσο δυνατά θα «φυσήξει» η τουρμπίνα.

Για να το κάνει αυτό ακολουθεί οδηγίες: πίνακες με αριθμούς που έχει γράψει ο κατασκευαστής. Αυτούς τους πίνακες τους λέμε χάρτες.

Τι είναι η χαρτογράφηση

Χαρτογράφηση σημαίνει ότι αλλάζουμε αυτούς τους χάρτες. Δεν προστίθεται κανένα εξάρτημα και δεν ανοίγει ο κινητήρας. Συνδεόμαστε στον εγκέφαλο, συνήθως από την ίδια υποδοχή που χρησιμοποιεί και το συνεργείο για τη διάγνωση, διαβάζουμε το λογισμικό του, το προσαρμόζουμε και το ξαναγράφουμε.

Η λέξη «chiptuning» έμεινε από παλιά, όταν το λογισμικό βρισκόταν σε ένα τσιπ που άλλαζε με το χέρι. Σήμερα όλα γίνονται ηλεκτρονικά.

Γιατί έχει περιθώριο ο κινητήρας

Ο κατασκευαστής πουλά το ίδιο αυτοκίνητο σε όλο τον κόσμο: σε χώρες με κακό καύσιμο, με πολύ κρύο ή πολύ ζέστη, σε οδηγούς που δεν κάνουν service. Γι' αυτό ρυθμίζει τον κινητήρα με αρκετό περιθώριο ασφαλείας. Συχνά ο ίδιος κινητήρας πουλιέται σε δύο ή τρεις εκδόσεις με διαφορετικούς ίππους, και η διαφορά είναι μόνο στο λογισμικό.

Μια σωστή χαρτογράφηση χρησιμοποιεί ένα μέρος από αυτό το περιθώριο — όχι όλο.

Τι κερδίζετε

Πιο εύκολες προσπεράσεις και ανηφόρες. Ο κινητήρας «τραβάει» πιο δυνατά στις στροφές που οδηγείτε καθημερινά.
Περισσότερη ισχύ και ροπή. Στους κινητήρες με τουρμπίνα η διαφορά είναι μεγάλη, σε ορισμένους έως περίπου 50%. Στους κινητήρες χωρίς τουρμπίνα είναι μικρή, της τάξης του 8–10%.
Σε ορισμένα πετρελαιοκίνητα, χαμηλότερη κατανάλωση, έως περίπου 10%, αν οδηγείτε όπως πριν. Αυτό είναι η Eco χαρτογράφηση.

Πόσο ακριβώς κερδίζει το δικό σας αυτοκίνητο φαίνεται στη μέτρηση στο Dyno, πριν και μετά.

Τι σημαίνουν τα «Stage»

Eco: χαρτογράφηση με στόχο την οικονομία και την ομαλή οδήγηση.
Stage 1: μόνο αλλαγή λογισμικού, σε αυτοκίνητο όπως βγήκε από το εργοστάσιο. Είναι η πιο συνηθισμένη επιλογή.
Stage 2 και πάνω: το λογισμικό γράφεται για αυτοκίνητο που έχει ήδη αλλαγμένα εξαρτήματα, όπως εξάτμιση ή ψυγείο αέρα.

Περισσότερα στο άρθρο Stage 1 ή Stage 2.

Τι είναι το Dyno

Το Dyno (δυναμόμετρο) είναι ένα μηχάνημα με κυλίνδρους στο πάτωμα. Το αυτοκίνητο ανεβαίνει πάνω, δένεται με ιμάντες και «τρέχει» επί τόπου, ενώ το μηχάνημα μετρά πόση δύναμη φτάνει στους τροχούς. Μετράμε πριν, για να δούμε αν ο κινητήρας είναι υγιής, και μετά, για να δείτε τη διαφορά σε ένα διάγραμμα. Το δικό μας Dyno είναι τετρακίνητο, οπότε μετρά σωστά και τα 4x4.

Αν θέλετε να δείτε πώς γίνεται, διαβάστε Μια μέρα στο Dyno.

Τι πρέπει να προσέξετε

Ο κινητήρας πρέπει να είναι υγιής. Η χαρτογράφηση δεν επισκευάζει βλάβες, τις αναδεικνύει. Γι' αυτό ελέγχουμε πρώτα.
Περισσότερη δύναμη σημαίνει λίγο περισσότερη καταπόνηση, κυρίως στον συμπλέκτη και στα λάστιχα. Μια συντηρητική χαρτογράφηση την κρατά μικρή.
Εγγύηση και ασφάλιση. Αν το αυτοκίνητο έχει ακόμη εγγύηση από την αντιπροσωπεία, συζητήστε το μαζί μας πριν αποφασίσετε. Ενημερώστε την ασφαλιστική σας, όπου απαιτείται.
Υπάρχει γυρισμός. Κρατάμε αντίγραφο του αρχικού λογισμικού, ώστε να μπορεί να επανέλθει.

Αν σας ανησυχεί κάτι συγκεκριμένο, το άρθρο Είναι ασφαλής η χαρτογράφηση; απαντά αναλυτικά.

Μικρό λεξικό

ECU (εγκέφαλος): ο υπολογιστής που ελέγχει τον κινητήρα.
Χάρτης: πίνακας με τιμές μέσα στον εγκέφαλο, π.χ. πόσο καύσιμο για κάθε θέση του γκαζιού.
Ισχύς (ίπποι, PS): πόσο γρήγορα μπορεί να κάνει δουλειά ο κινητήρας. Δείχνει κυρίως την τελική ταχύτητα και τις ψηλές στροφές.
Ροπή (Nm): η «δύναμη» που νιώθετε όταν πατάτε το γκάζι, π.χ. σε μια ανηφόρα. Για την καθημερινή οδήγηση μετράει περισσότερο από τους ίππους.
Στροφές (rpm): πόσο γρήγορα γυρίζει ο κινητήρας. Τις βλέπετε στο στροφόμετρο.
Τουρμπίνα (turbo): ένας «ανεμιστήρας» που κινείται από τα καυσαέρια και σπρώχνει περισσότερο αέρα στον κινητήρα. Περισσότερος αέρας σημαίνει ότι μπορεί να καεί περισσότερο καύσιμο, άρα περισσότερη δύναμη.
Πίεση τουρμπίνας (boost): πόσο δυνατά σπρώχνει αέρα η τουρμπίνα.
Ψυγείο αέρα (intercooler): δροσίζει τον αέρα που έρχεται από την τουρμπίνα, γιατί ο κρύος αέρας χωράει περισσότερο οξυγόνο.
Ατμοσφαιρικός κινητήρας: κινητήρας χωρίς τουρμπίνα.
Knock (κρουστική καύση, «πειράκια»): ανεξέλεγκτη ανάφλεξη του μείγματος μέσα στον κινητήρα, που τον καταπονεί. Ο εγκέφαλος την καταλαβαίνει και κόβει απόδοση για να προστατευτεί.
Οκτάνια: πόσο αντέχει η βενζίνη χωρίς knock. Η 98 και η 100 αντέχουν περισσότερο από την 95.
DPF (φίλτρο σωματιδίων): φίλτρο στην εξάτμιση των πετρελαιοκίνητων που κρατά την αιθάλη.
EGR: βαλβίδα που ξαναστέλνει λίγο καυσαέριο στον κινητήρα για λιγότερους ρύπους.
AdBlue: υγρό που ψεκάζεται στην εξάτμιση ορισμένων πετρελαιοκίνητων για λιγότερους ρύπους. Για το DPF, την EGR και το AdBlue δείτε τι επιτρέπεται και τι όχι.
Κιβώτιο DSG / αυτόματο: κιβώτιο που αλλάζει μόνο του ταχύτητες. Έχει δικό του εγκέφαλο (TCU), που μπορεί κι αυτός να χαρτογραφηθεί.
Συμπλέκτης: το κομμάτι που συνδέει τον κινητήρα με το κιβώτιο. Αν «γλιστράει», ανεβαίνουν οι στροφές χωρίς να ανεβαίνει η ταχύτητα.
Λειτουργία ασφαλείας (limp mode): όταν ο εγκέφαλος βλέπει κάτι λάθος, κόβει απόδοση για να προστατέψει τον κινητήρα.

Το επόμενο βήμα

Δείτε τι είναι διαθέσιμο για το δικό σας αυτοκίνητο στην αναζήτηση οχήματος ή ζητήστε προσφορά. Αν έχετε απορίες, ρωτήστε μας χωρίς δισταγμό — καμία ερώτηση δεν είναι «χαζή».